Spanje belast ook jouw woning

Ja, Spanje belast ook jouw woning op Ibiza

Een woning op Ibiza laat zich niet met alleen een Nederlands testament afhandelen. Dat is een van de meest voorkomende misverstanden die wij tegenkomen, en het komt doordat twee dingen op elkaar lijken terwijl ze los van elkaar staan.

Het eerste is erfrecht: wie erft wat, en welk rechtsstelsel dat bepaalt. Het tweede is erfbelasting: welk land mag heffen, en hoeveel. Je kunt het eerste in Nederland regelen en alsnog in Spanje met het tweede te maken krijgen. Dat is ook precies wat er gebeurt.

Dat Spanje mag heffen over een woning die in Spanje ligt staat vast, ongeacht waar de eigenaar woonde of welke nationaliteit de erfgenamen hebben. Waar de eigenaar woonde bepaalt iets anders, namelijk welke regels op de berekening van toepassing zijn. Daar zit de winst, en ook de valkuil.

Hoe het werkt

Wat gebeurt er wanneer de eigenaar overlijdt

Op papier is het een korte reeks stappen. In de praktijk is het de reeks waar erfgenamen maanden mee bezig zijn, meestal op het slechtst mogelijke moment.

1. De erfgenamen erven de woning. Het eigendom gaat op hen over, en daarmee ook de verplichting om de Spaanse formaliteiten af te handelen. Zolang dat niet gebeurd is, staat de woning niet op hun naam en kan er niet worden verkocht.
2. De aangifte moet binnen zes maanden na de overlijdensdatum worden ingediend. Verlenging met nog eens zes maanden is mogelijk, maar die moet worden aangevraagd binnen de eerste vijf maanden. Wie dat moment mist, betaalt een opslag die per maand vertraging oploopt.
3. Er wordt vastgesteld welke regels van toepassing zijn. Woonde de overledene niet in Spanje, dan mogen de erfgenamen de regelgeving toepassen van de autonome regio waar het grootste deel van de waarde van het Spaanse vermogen ligt. Bij alleen een woning op Ibiza is dat de Balearen. Wie daarnaast duurder vastgoed in bijvoorbeeld Madrid bezit, valt onder de Madrileense regels.
4. Waar je aangifte doet is iets anders dan welke regels gelden. Erfgenamen die niet in Spanje wonen dienen de aangifte in de regel in bij de nationale belastingdienst in Madrid, ook wanneer de Balearische regelgeving wordt toegepast. Dit gaat vaak mis, en een verkeerd loket kost tijd die je binnen die zes maanden niet hebt.

De Balearen kennen sinds 18 juli 2023 een korting van 100% op de verschuldigde erfbelasting voor erfgenamen in groep I en II, dus kinderen en kleinkinderen, ouders en grootouders, en de echtgenoot of geregistreerde partner. Er geldt geen maximumbedrag. Sinds 25 juli 2025 staat uitdrukkelijk in de Balearische wet dat ook erfgenamen die niet in Spanje wonen die korting kunnen toepassen. Vóór die datum sprak de wettekst van belastingplichtigen naar persoonlijke verplichting, wat op inwoners van Spanje duidt, en moesten niet-residenten zich beroepen op Europees recht. Voor buitenlandse kopers is 2025 dus de datum die telt, niet 2023.

In de praktijk is de Spaanse erfbelasting voor naaste familie daardoor vaak nihil. De aangifte blijft wel verplicht, ook als er niets te betalen valt. En nul belasting is niet hetzelfde als nul kosten: iedere erfgenaam heeft een Spaans fiscaal nummer nodig, de nalatenschap wordt bij een Spaanse notaris aanvaard, de woning wordt daarna ingeschreven in het eigendomsregister, er is een gemeentelijke heffing over de waardestijging van de grond, en buitenlandse documenten moeten worden geapostilleerd en beëdigd vertaald.

Aan de korting hangt één harde voorwaarde die in de praktijk het vaakst misgaat. De waarde van het onroerend goed moet in de notariële akte worden opgenomen, en die waarde mag de valor de referencia van het kadaster verhoogd met 20% niet overschrijden. Bestaat er geen valor de referencia, dan geldt de marktwaarde. Bij een woning in het hogere segment is dat geen formaliteit, en het is de reden om de waardering met een Spaanse gestoría door te nemen voordat de akte passeert.

Spanje nul, Nederland niet

Het rekenvoorbeeld dat vaak half wordt verteld

Een voorbeeld maakt duidelijk waar de meeste artikelen over dit onderwerp stoppen terwijl het verhaal doorgaat.

Een Nederlandse eigenaar overlijdt en laat een villa op Ibiza ter waarde van 2.500.000 euro na aan zijn dochter. Onder de huidige Balearische regels, en mits aan de voorwaarde over de valor de referencia is voldaan, kan zij de korting van 100% toepassen. In Spanje is er dan geen erfbelasting verschuldigd. De aangifte moet nog wel worden ingediend.

Daarmee is het niet klaar. Woonde de erflater in Nederland, dan heft Nederland erfbelasting over de hele nalatenschap wereldwijd, inclusief die villa. Tussen Nederland en Spanje bestaat geen verdrag over erfbelasting. De aftrek ter voorkoming van dubbele belasting bedraagt daarom het laagste van twee bedragen: de in Spanje werkelijk geheven belasting, of het Nederlandse bedrag dat naar evenredigheid aan de Spaanse woning kan worden toegerekend. Is de Spaanse heffing nul, dan is het laagste bedrag nul, en blijft de Nederlandse aanslag volledig staan.

Vereenvoudigd voorbeeld met de Nederlandse tarieven van 2026, waarbij de villa de enige verkrijging is. Overig vermogen, schulden en de verdeling over meerdere erfgenamen veranderen de uitkomst.

De Balearische korting is daarmee niet zinloos: zonder die korting zou de Spaanse heffing voor een deel bovenop de Nederlandse komen, want de aftrek is begrensd. Wat de korting niet doet, is de rekening verlagen zolang de Nederlandse claim de hoogste is. Wie leest dat er geen erfbelasting verschuldigd is, leest maar de helft van het verhaal.

Twee situaties vallen anders uit. Verhuis je naar Ibiza, dan geldt de tienjaarsregel: overlijdt iemand met de Nederlandse nationaliteit binnen tien jaar na vertrek, dan heft Nederland alsof hij nooit was verhuisd. En erven broers, zussen of vrienden, dan kan de Spaanse heffing juist hoger uitvallen dan wat Nederland verrekent, waardoor een deel van de dubbele belasting blijft staan.

Verwantschapsgroepen

Per groep: wie betaalt wat

De Spaanse erfbelasting deelt erfgenamen in vier groepen in op basis van hun relatie tot de overledene, en de Balearische korting pakt per groep heel verschillend uit.

De percentages voor groep III gelden sinds 25 juli 2025. Daarvoor waren zij 50% en 25%.

Twee dingen volgen hieruit die de moeite van het onthouden waard zijn.

Het eerste is dat de status van je partner het verschil maakt. Getrouwde en geregistreerde partners vallen in groep II en komen dus in aanmerking voor de volledige korting. Een samenwonende partner zonder geregistreerde status valt in groep IV en krijgt niets. Welke registratie in jouw situatie meetelt, is precies zo’n vraag om vóór de aankoop aan een Spaanse fiscalist te stellen, want het gaat hier al snel over een aanslag van zes cijfers.

Het tweede is dat de verwantschapsgroep niet als enige het bedrag bepaalt. Ook de waarde van de verkrijging, het vermogen dat de erfgenaam zelf al bezit, de leeftijd en een eventuele handicap tellen mee. Er is daarnaast een extra vermindering voor de hoofdwoning van de overledene, maar die geldt juist niet voor een vakantiewoning. Voor groep I en II is dat rekenwerk vaak academisch, omdat de korting van 100% er toch overheen gaat. Voor groep III en IV bepaalt het de uitkomst.

Erfrecht is geen erfbelasting

Wat een testament wel en niet regelt

Op grond van de Europese Erfrechtverordening geldt in beginsel het erfrecht van het land waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had. Daarnaast kan iemand in zijn testament kiezen voor het recht van het land waarvan hij de nationaliteit bezit.

Dat betekent iets nuttigs voor wie in Nederland woont en op Ibiza een vakantiewoning heeft: het Nederlandse erfrecht geldt dan al, ook zonder rechtskeuze. De rechtskeuze wordt pas echt een instrument voor wie naar Ibiza verhuist en wil dat het Nederlandse erfrecht blijft gelden.

De verordening zegt zelf waar zij ophoudt. In artikel 1 staat dat zij niet van toepassing is op fiscale zaken. Een keuze voor Nederlands erfrecht bepaalt dus wie erft, maar niet welk land belasting heft. Voor de woning op Ibiza kan nog steeds Spaanse erfbelasting van toepassing zijn, en de Nederlandse aanslag komt daar zoals hierboven bij.

Praktisch is er verder de Europese erfrechtverklaring: aan te vragen in het land waar de overledene woonde, niet verplicht, en handig om in de rest van de Europese Unie aan te tonen dat je erfgenaam bent. Verhuizen naar Ibiza brengt daarnaast eigen Balearische erfrechtelijke mogelijkheden in beeld die op het vasteland niet bestaan. Dat is een gesprek voor een notaris die beide stelsels kent, en de moeite waard vóór de verhuizing in plaats van erna.

Praktisch advies

Wat kopers zouden moeten doen

Een beetje planning vóór de aankoop scheelt je erfgenamen later vertraging en kosten. Vijf stappen zijn de moeite waard om op tijd te zetten.

1. Stem je testamenten op elkaar af. Zorg dat een Nederlands testament en een Spaans, of een goed opgesteld internationaal testament, samenwerken in plaats van elkaar tegenwerken.
2. Reken de Nederlandse kant net zo goed door als de Spaanse. Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen, en bij een woning in het hogere segment de enige die over honderdduizenden euro’s gaat.
3. Laat de waardering toetsen voordat de akte passeert. De voorwaarde over de valor de referencia bepaalt of de korting van 100% daadwerkelijk toepasbaar is.
4. Controleer de status van je partner. Getrouwd of geregistreerd valt in groep II, samenwonend zonder registratie in groep IV. Dat verschil is groot en eenvoudig op te lossen.
5. Bekijk de eigendomsstructuur vóór de aankoop. Voor directe familie is privébezit vaak het eenvoudigst, juist omdat de Balearische korting dan toepasbaar is. Een vennootschapsstructuur kan het resultaat verbeteren of verslechteren, afhankelijk van je situatie. Laat het doorrekenen voordat je koopt, niet erna.